Afbeelding 7

Thema's

De techniek

Handmatig straten en vlijen

Er zijn twee verschillende manieren van bestraten: hamerstraten en vlijen. Dit onderscheid is belangrijk en beïnvloedt de kostprijs van het straatwerk, zodat de bestratingwijze bij voorkeur al in het bestek staat vermeld.

Vlijen
Bij vlijen werkt de straatmaker vanaf het gerede werk met het geëgaliseerde zandbed vóór zich, waar de stenen direct op worden gezet. Dit levert een hoge productie van straatwerk op, maar er is wat meer kans op schade en, met de maattoleranties van een natuurproduct als straatbaksteen, minder nauwkeurig in de vlakheid. Met de meest recente producten, zoals straatbakstenen o.a. met afstandhouders, worden deze nadelen ondervangen en kan overigens wel verantwoord worden gevlijd

Hamerstraten
Bij hamerstraten is het zandbed wel geëgaliseerd maar de straatmaker werkt er achteruit doorheen, de stenen worden vóór of achter de straatmaker opgeopperd. De straatmaker plaatst iedere steen individueel op hoogte in het zandbed. Daarmee wordt een zeer nauwkeurig resultaat behaald.

Mechanisch straten

Bij mechanisch straten volgens de vlijmethode worden de stenen vanuit de fabriek in een vast patroon in "tassen" (pakketten) aangevoerd. Met behulp van een mechanische kleminrichting worden de stenen op het gerede zandbed gevlijd, waarna de afwerking volgt met passtukken en voegzand. Als laatste bewerking wordt het straatwerk mechanisch verdicht.

Mechanisch aanbrengen elementenverharding

De overheid stelt eisen aan de verwerking van elementenverharding waaronder straatbaksteen, waarbij de Inspectiedienst SZW de regels voor de beperking van de fysieke belasting van de straatmaker heeft aangescherpt. Als gevolg gelden er andere beginselen voor de toepassing van mechanisch aanbrengen van straatbaksteen. Uitgangspunt luidt:

  • Mechanisch straten: altijd mechanisch tenzij.. (mag wel, moet niet)
  • Handmatig straten: niet, tenzij het niet anders kan (moet niet, mag wel)

Mechanisch straten heeft als voordeel dat het de fysieke belasting van de straatmakers verlicht. Maar toepassing van machinale methoden mag nooit ten koste gaan van het resultaat. Per geval dient daarom bekeken te worden of machinaal bestraten in de praktijk toegepast kan worden. Hieronder staan richtlijnen beschreven die u in de beslissing hierover op weg helpen. CROW bracht in 2013 publicatie 324 uit (herziene uitgave publicatie 282), met als titel "Verantwoord aanbrengen elementenverharding - afweging. In deze publicatie zijn opgenomen stap voor stap de problemen die men ervaart.

Richtlijnen machinaal straten

  • Als beginsel geldt dat handmatig tillen zoveel als redelijkerwijze mogelijk is, vermeden of beperkt moet worden.
  • Om handmatig tillen te verminderen en/of te voorkomen kan gebruikt worden gemaakt van mechanische hulpstukken of een volledig machinaal proces. Mechanische hulpstukken hebben de voorkeur omdat deze in combinatie met handmatig bestraten gebruikt kunnen worden.
  • Bij de aanleg van nieuw, straatwerk is gebruikmaking van mechanische of machinale methoden in ieder geval raadzaam, mits deze de kwaliteit van het eindresultaat niet nadelig beïnvloeden.

Klik hier voor meer informatie over machinaal straten.

Voegen

De ruimte tussen de stenen moet worden opgevuld met zand. Om te bereiken dat de voegen goed worden gevuld, moet het zand worden ingewassen. Het zand wordt met veel water in de voegen gespoeld. De bestrating wordt na het vullen van de voegen gewoonlijk afgetrild. Goed voegmateriaal moet enerzijds fijn genoeg zijn om in de voegen te kunnen worden gebracht en anderzijds toch grof genoeg om aan de stenen de juiste steun te geven.

Herbestraten

Bij het herbestraten van bestaande verhardingen kunnen eerder gebruikte straatbakstenen veelal uitstekend opnieuw worden toegepast. Het is belangrijk de gebruikte stenen goed te ontdoen van grond en zand. Daarna moet het bovenste deel van de aanwezige zandlaag worden losgemaakt en moeten harde voorwerpen uit het zand worden verwijderd. Vervolgens wordt het zand opnieuw onder profiel gebracht en aansluitend verdicht.

Om een zo gaaf mogelijk resultaat te verkrijgen verdient het aanbeveling gebruikt en nieuw materiaal gescheiden te houden. Gebruikte stenen hebben in de loop van de tijd immers een diepere kleur gekregen.

Vakmanschap

Het natuurproduct straatbaksteen vraagt om een nauwkeurige wijze van bestraten. Het aanbrengen van bestratingen is daarom een activiteit voor professionals.

Goed en verantwoord straatwerk

Sinds 2014 is er een Beoordelingsrichtlijn voor straatwerk, de BRL 9334 "Straatwerk". Daarmee kunnen bestratingsbedrijven zich laten certificeren en hun straatwerk met externe kwaliteitsborging aanbieden. De boordelingsrichtlijn is ontwikkeld met als voornaamste doel goed en verantwoord straatwerk zichtbaar en onderscheidend maken. Voor de eisen is gebruik gemaakt van o.a. de SEB-kwaliteitsnormen en de Standaard RAW-2012. Op basis van de BRL heeft opdrachtgever de zekerheid van aantoonbaar goed bestratingswerk.